Siêu dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng tại TP.HCM chuẩn bị vận hành

Dự án chống ngập do triều khu vực TP.HCM (giai đoạn 1) với tổng mức đầu tư 10.000 tỷ đồng đang bước vào giai đoạn nước rút để chuẩn bị vận hành thử nghiệm. Sau khi tái khởi động vào đầu năm 2026, các hạng mục then chốt hiện đã hoàn thành phần lớn khối lượng xây lắp, hứa hẹn trở thành "lá chắn" quan trọng cho khu vực trung tâm và phía Nam thành phố.

Tiến độ thực hiện các hạng mục then chốt

Ghi nhận tại các công trường trọng điểm, nhịp độ thi công đang diễn ra khẩn trương để sớm đưa dự án về đích. Cống Bến Nghé là hạng mục dẫn đầu với 99% khối lượng đã hoàn thành, hiện đang trong quá trình nạo vét luồng và hiệu chỉnh hệ thống điều khiển tự động SCADA. Công trình này cũng đã bắt đầu các bước vận hành thử nghiệm thực tế.

Tại các vị trí khác, cống Tân Thuận đã đạt khoảng 95% tiến độ, đang tập trung hoàn thiện các hạng mục phụ trợ như âu thuyền, buồng bơm, bến neo và hệ thống cơ điện. Cống Phú Xuân đạt 92% và cống Mương Chuối đạt 94%. Cả hai công trình này đều đã lắp đặt xong các cấu kiện cơ khí chính và chuyển sang giai đoạn hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật.

Bên cạnh đó, hai hạng mục cống Cây Khô và Phú Định lần lượt ghi nhận tiến độ đạt 89% và 90%. Song song với việc thi công các cống ngăn triều, tuyến đê bao - kè dài khoảng 6km dọc sông Sài Gòn cũng đã đạt khoảng 87% khối lượng. Các cống nhỏ như Cầu Kinh - Bà Bướm đạt 95%, trong khi trung tâm điều hành toàn hệ thống hiện đạt khoảng 88%.

Quy mô kỹ thuật và công nghệ vận hành hiện đại

Hệ thống kiểm soát triều này bao gồm 6 cống quy mô lớn với khẩu độ thông nước từ 40m đến 160m, cùng 2 cống nhỏ và hàng chục cống phụ trợ. Điểm nhấn của dự án là việc áp dụng nền tảng điều khiển tự động SCADA. Công nghệ này cho phép các kỹ sư theo dõi mực nước và điều tiết hệ thống cửa van theo thời gian thực, đảm bảo phản ứng nhanh với các đợt triều dâng đột ngột.

Theo các chuyên gia quy hoạch, mô hình này tương tự như các hệ thống kiểm soát thủy văn tại Hà Lan. Khi đi vào vận hành, dự án không chỉ giúp ngăn triều cường mà còn hỗ trợ tiêu thoát nước mưa, hạn chế xâm nhập mặn và cải thiện môi trường nước. Đây được xem là hạ tầng thiết yếu giúp TP.HCM nâng cao khả năng chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu.

Động lực cho sự phát triển kinh tế bền vững

Việc hoàn thiện siêu dự án 10.000 tỷ đồng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với TP.HCM – đầu tàu kinh tế của cả nước. Năm 2025, thành phố đạt mức tăng trưởng GRDP 7,53%, đóng góp hơn 23% vào tăng trưởng chung của Việt Nam. Với GRDP bình quân đầu người ước đạt khoảng 220 triệu đồng (gấp 1,7 lần bình quân cả nước), việc bảo vệ hạ tầng đô thị khỏi ngập lụt là ưu tiên hàng đầu để duy trì đà phát triển.

Dù dự án tập trung giải quyết ngập do triều cường, các chuyên gia cũng lưu ý rằng thành phố cần tiếp tục đầu tư vào hệ thống thoát nước nội thị để xử lý triệt để tình trạng ngập do mưa lớn. Nhìn chung, việc đưa hệ thống kiểm soát triều này vào vận hành sẽ tháo gỡ một trong những điểm nghẽn hạ tầng lớn nhất, tạo niềm tin cho các nhà đầu tư và người dân tại đô thị lớn nhất Việt Nam.