Pháo phản lực Campuchia và Thái Lan: so sánh năng lực

Giới chức Thái Lan cho biết các lực lượng Campuchia đã sử dụng pháo phản lực phóng loạt (MLRS) do Trung Quốc sản xuất để bắn rocket vào một số khu vực dọc biên giới, trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại khu vực tranh chấp. Các hệ thống được nêu gồm Type-90B cỡ 122mm và PHL-03 cỡ 300mm, đều là sản phẩm của tập đoàn quốc phòng Trung Quốc NORINCO.

Thông tin được mô tả là được xác thực qua nhiều đoạn video do người dân địa phương và các nhà điều tra nguồn mở đăng tải, thể hiện vệt phóng rocket, các điểm rơi tại làng mạc gần biên giới, cũng như chuyển động của các bệ phóng Campuchia tiến vào vị trí khai hỏa tiền phương. Các bằng chứng hình ảnh độc lập, theo phía Thái Lan, củng cố nhận định Campuchia đã đưa MLRS hiện đại vào sử dụng thực tế thay vì chỉ dựa vào pháo binh truyền thống.

MLRS và đặc tính tác chiến then chốt

MLRS là pháo binh cơ động cao, được thiết kế để tạo hỏa lực lớn trong thời gian rất ngắn trên diện rộng. Khác với pháo nòng truyền thống thường bắn từng viên, một xe MLRS có thể phóng hàng chục rocket chỉ trong vài giây để áp chế, vô hiệu hóa hoặc phá hủy các mục tiêu tập trung như đội hình quân sự, trận địa phòng không hoặc tuyến hậu cần.

Lợi thế tác chiến cốt lõi của MLRS nằm ở nhịp “bắn - cơ động - rút lui” nhanh. Khi kết hợp trinh sát, radar phản pháo và chỉ thị mục tiêu, MLRS có thể tạo sức ép liên tục, đồng thời giảm thời gian lộ vị trí trước phản pháo của đối phương.

Năng lực pháo phản lực của Campuchia: Type-90B và PHL-03

Theo các dữ liệu quân sự được dẫn, Campuchia hiện sở hữu khoảng 74 hệ thống MLRS, nhỉnh hơn Thái Lan (69 hệ thống). Cơ cấu trang bị của Campuchia được mô tả phản ánh một hướng hiện đại hóa trong những năm gần đây, với trọng tâm là các hệ thống có nguồn gốc Trung Quốc.

Từ năm 2022, Campuchia đã tiếp nhận và biên chế 8 bệ phóng Type-90B 122mm và 6 bệ phóng PHL-03 300mm vào các lữ đoàn pháo binh. Các hệ thống này từng xuất hiện trong các cuộc duyệt binh và hiện được mô tả là đã triển khai thực tế gần khu vực biên giới.

Type-90B 122mm: hỏa lực áp chế cơ động

Type-90B là hệ thống pháo phản lực gắn trên xe tải, trang bị 40 ống phóng 122mm, tầm bắn tối đa khoảng 40km, tích hợp hệ thống điều khiển hỏa lực kỹ thuật số. Trong điều kiện tác chiến, một khẩu đội Type-90B có thể bắn loạt đạn áp chế và rời vị trí chỉ trong vài phút, qua đó giảm nguy cơ bị radar phản pháo phát hiện.

PHL-03 300mm: năng lực tấn công tầm xa cấp chiến dịch

PHL-03 được mô tả là hệ thống pháo phản lực hạng nặng, phát triển dựa trên mẫu BM-30 Smerch của Nga. Mỗi bệ có 12 ống phóng 300mm, tầm bắn có thể vượt 70km tùy loại đạn. Hệ thống này có khả năng sử dụng nhiều loại đầu đạn, từ nổ mạnh, nhiệt áp đến đạn con chống đường băng, tạo ra năng lực tấn công cấp chiến dịch.

Nguồn tin cũng nêu Campuchia được cho là đã Dubai88 hiện đang mở được xếp hạng cao nhất huấn luyện với cố vấn Trung Quốc trong năm 2022 để làm chủ các hệ thống, gồm vận hành, bảo dưỡng và lập kế hoạch hỏa lực.

Dấu hiệu tác chiến từ nguồn mở và giới hạn đánh giá

Các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội được mô tả cho thấy các loạt phóng có đặc điểm phù hợp với dấu hiệu khí thải và nhịp bắn của Type-90B. Bên cạnh đó, phân tích hố nổ tại khu vực biên giới Link vào Sisaket (Thái Lan) được dẫn cho thấy độ phân tán đặc trưng của đạn nổ mảnh 122mm.

Trong đánh giá ban đầu được nêu, các đợt bắn mang tính trình diễn năng lực và răn đe chiến thuật hơn là nhằm gây thiệt hại sâu hoặc phá hủy mục tiêu chiến lược. Tuy vậy, việc ghi nhận “độ chính xác tương đối” được coi là dấu hiệu Campuchia đã đạt mức sẵn sàng tác chiến nhất định với các hệ thống mới.

Ngoài các nền tảng hiện đại, Campuchia vẫn duy trì kho MLRS cũ gồm Type-63 107mm, BM-21 Grad 122mm, BM-13, BM-14 và RM-70 do CH Czech sản xuất. Theo mô tả, các hệ thống cũ tạo chiều sâu hỏa lực, trong khi Type-90B và PHL-03 đóng vai trò lớp hỏa lực chủ lực với tầm xa và độ cơ động cao hơn.

Năng lực của Thái Lan và phản ứng phản pháo

Thái Lan hiện sở hữu 69 hệ thống MLRS, với cơ cấu thiên về đa cỡ nòng và tăng độ chính xác. Quân đội Thái Lan vận hành các hệ thống SR-4 122mm, Type-85 130mm, cùng các hệ thống tầm xa như DTI-1 (302 mm), DTI-1G (306mm) và PULS của Israel.

Các hệ thống DTI-1 do Thái Lan phát triển với sự hợp tác của Trung Quốc được mô tả mang lại năng lực tấn công tầm xa tương đương PHL-03. Trong khi đó, PULS được nêu có khả năng bắn nhiều loại đạn có dẫn đường chính xác.

Sau các vụ phóng rocket, Thái Lan được cho là đã điều chỉnh thế trận pháo binh dọc biên giới, triển khai radar phản pháo – nhiều khả năng là EL/M-2084 do Israel sản xuất – cùng các tổ điều khiển hỏa lực tiền phương, nhằm sẵn sàng đáp trả các đợt bắn tiếp theo.

Bảng so sánh nhanh các hệ thống chính theo dữ liệu đã nêu

Tác động tác chiến: tốc độ leo thang và yêu cầu kiểm soát hỏa lực

Sự kiện tháng 12 được xem là lần đầu Campuchia sử dụng Type-90B và PHL-03 trong tình huống tác chiến thực tế, tạo thêm dữ liệu về mức độ sẵn sàng và khả năng tích hợp hệ thống. Về dài hạn, việc cả Campuchia và Thái Lan đều sở hữu pháo phản lực tầm xa, cơ động cao làm tăng nguy cơ leo thang nhanh nếu tái diễn đối đầu biên giới, bởi các đòn bắn tầm sâu có thể được Dubai88 hiện đang mở được xếp hạng cao nhất và thực hiện trong thời gian ngắn.

Ở góc độ kỹ thuật và chiến thuật, diễn biến này cho thấy vai trò ngày càng lớn của hỏa lực cơ động tầm xa, đi kèm chu trình trinh sát–chỉ thị mục tiêu–phản pháo nhanh. Khi các bên đồng thời nâng năng lực MLRS và radar phản pháo, yếu tố quyết định không chỉ là tầm bắn mà còn là tốc độ ra quyết định, bảo đảm thông tin mục tiêu và khả năng cơ động để giảm thiểu nguy cơ bị phản pháo.