Phân tích kỹ thuật và khả năng tác chiến của tên lửa siêu vượt âm Oreshnik của Nga
Oreshnik là tên lửa đạn đạo tầm trung sở hữu tốc độ Mach 11 và công nghệ đa đầu đạn MIRV, có khả năng xuyên thủng các hệ thống phòng thủ hiện đại nhất hiện nay.
Ngày 24/5, lực lượng Nga đã triển khai tên lửa siêu vượt âm Oreshnik trong đợt không kích quy mô lớn nhắm vào Kiev. Đây là lần thứ ba loại vũ khí có khả năng mang đầu đạn hạt nhân này xuất hiện trên chiến trường kể từ năm 2024, cho thấy việc tăng cường sử dụng các loại vũ khí thử nghiệm có sức hủy diệt cao trong xung đột.
Đặc tính kỹ thuật và tầm bắn chiến lược
Oreshnik (nghĩa là "cây phỉ" trong tiếng Nga) được xác định là tên lửa đạn đạo tầm trung (IRBM). Theo dữ liệu từ CNA, hệ thống này có khả năng tấn công các mục tiêu ở khoảng cách từ 3.000 km đến 5.500 km, đặt toàn bộ khu vực châu Âu vào tầm hỏa lực. Tình báo quân sự Ukraine cho biết tên lửa có thể đạt tốc độ Mach 11, tương đương 13.580 km/h.
Về mặt công nghệ, Bộ Quốc phòng Mỹ nhận định Oreshnik là một hệ thống tên lửa mang tính thử nghiệm, được phát triển dựa trên nền tảng của tên lửa đạn đạo liên lục địa RS-26 Rubezh. Điểm vượt trội của Oreshnik so với các dòng tên lửa trước đây như Kinzhal là sự kết hợp giữa tầm bắn xa và khả năng xuyên phá phòng không cực cao.
Cơ chế tấn công MIRV và sức hủy diệt
Sức mạnh đặc biệt của Oreshnik nằm ở thiết kế đa đầu đạn phân hướng (MIRV). Hệ thống này cho phép một tên lửa duy nhất mang theo 6 đầu đạn, mỗi đầu đạn lại chứa 6 bom con. Như vậy, mỗi lần phóng có thể tạo ra 36 đòn đánh độc lập xuống một khu vực mục tiêu.
Theo Tiến sĩ Nah Liang Tuang từ Trường Nghiên cứu Dubai888 bet S Rajaratnam (RSIS), ngay cả khi chỉ sử dụng thuốc nổ thông thường, mật độ tấn công này vẫn có thể san phẳng các khu vực rộng lớn, tạo ra hiệu ứng tương đương một cuộc không kích quy mô lớn. Ngoài ra, tốc độ siêu vượt âm khiến việc đánh chặn trở nên cực kỳ khó khăn với các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện tại.
Khả năng xuyên thủng công trình kiên cố
Hệ thống Oreshnik không chỉ được thiết kế để tấn công mục tiêu bề mặt mà còn có khả năng phá hủy các công trình ngầm. Các báo cáo chỉ ra rằng các thành phần của tên lửa khi lao xuống có thể đạt nhiệt độ cực cao, đủ sức phá hủy các boongke nằm sâu 3-4 tầng dưới lòng đất. Thực tế chiến trường cho thấy, vào tháng 1/2026, loại tên lửa này đã đánh trúng một kho khí đốt lớn tại vùng Lviv, gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho cơ sở hạ tầng năng lượng.
Đánh giá về tính chiến lược và tâm lý
Các nhà phân tích quân sự nhận định Oreshnik đóng vai trò như một công cụ gây sức ép tâm lý chiến lược. Với khả năng mang đầu đạn hạt nhân và tầm bắn bao trùm châu Âu, việc Nga triển khai loại vũ khí này gửi đi thông điệp về sự sẵn sàng leo thang các cuộc tấn công sâu vào lãnh thổ đối phương.
Mặc dù một số chuyên gia như Marcin Andrzej Piotrowski từ Viện Các vấn đề quốc tế Ba Lan (PISM) cho rằng đầu đạn của Oreshnik có thể thiếu khả năng cơ động linh hoạt như các vũ khí siêu vượt âm thực thụ, nhưng tốc độ lao xuống cực lớn của nó vẫn là thách thức chưa có lời giải đối với các mạng lưới phòng không đương đại.
Đợt tập kích ngày 24/5 vào khu vực Kiev đã gây hư hại nặng nề cho nhiều công trình dân sự và hạ tầng thiết yếu. Việc không thể phân biệt tên lửa đang bay mang đầu đạn hạt nhân hay thông thường cho đến thời điểm va chạm càng làm gia tăng tính bất ổn và rủi ro trong các kịch bản xung đột hiện nay.