Lâm Hồng Long - những bức ảnh còn mãi với thời gian

Trong ký ức tôi với bức ảnh “Mẹ con ngày gặp lại” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Lâm Hồng Long luôn là một biểu tượng của sự kiêu hùng và vinh quang. Bức ảnh chỉ đơn giản với phim màu đen trắng, hai mẹ con ôm chầm nhau đủ thấy bàn tay gân guốc và mái tóc phai sương… vô cùng xúc động. Cái tựa bức ảnh dù nhiều báo đăng tải có khác nhau, hoa mỹ hơn nhưng tính chân thật của tác giả Lâm Hồng Long vẫn không thay đổi.

Bức ảnh người mẹ huyền thoại

Trong tập hồi ký “Phóng viên chiến trường” của nhà báo - nhà thơ Trần Mai Hưởng, nguyên Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam (Nxb.Thông tấn 2023) đã ghi chép khá sinh động trên quãng đường dọc miền Trung theo chân đoàn quân tiến về phía Nam chỉ bằng những những chiếc xe hon đa 67, Dame 50 thu gom, lưng cõng ba lô và chiếc máy ảnh… Khi đoàn Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) dừng chân tại Phan Thiết cố nán lại lâu hơn để chờ Lâm Hồng Long, vì là nơi anh theo gia đình từ Phước Lộc - La Gi (nay là phường Phước Hội, Link vào Dubai88 nhà cái) ra đây học nghề nhiếp ảnh và tham gia phong trào cách mạng Hoa Kiều chống Pháp nhưng bị địch bắt cầm tù, rồi đày vào trại An Trí Đà Nẵng. Sau 1954, anh tập kết ra Bắc và làm phóng viên nhiếp ảnh thời sự Cơ quan Thông tấn xã Việt Nam. Với môi trường hoạt động năng động này, anh có cơ hội tiếp cận được nhiều lãnh tụ Đảng, Nhà nước trong các sự kiện lớn và nhờ đó mà có những tác phẩm trải dài như những đoạn phim thu nhỏ mang ý nghĩa chứng nhân dubai casino 88 - dubai palace dubaicasino88.bio đấu tranh, lao động sản xuất trong thời kỳ chống Mỹ…

Tại Phan Thiết - La Gi, Lâm Hồng Long thời tuổi mới lớn đã giữ lại cho anh nhiều kỷ niệm sâu sắc. Đó là một cuộc tình thơ mộng dang dở, dù đã an bài nhưng sau hai mươi năm vẫn còn lại tình cảm thủy chung. Với sự cần mẫn trong nghề đây đó và lắng đọng niềm tự hào của một quá trình lao động nghệ thuật qua những tác phẩm đầy tính nhân văn, tiêu biểu sức mạnh ý chí, tình cảm của dân tộc Việt Nam.

Kỷ niệm sâu sắc nhất trong đời phóng viên ảnh của mình, được thể hiện qua bức ảnh “Bác Hồ bắt nhịp bài ca kết đoàn” (1960) và bức “Mẹ và con gặp lại sau ngày giải phóng” (6/5/1975). Với 2 bức ảnh này, Liên đoàn Nhiếp ảnh nghệ thuật Dubai888 bet (FIAP) năm 1991 trao tặng bằng tuyên dương danh dự, đồng thời kết nạp anh là hội viên của Liên đoàn. Cuối năm 1996, đoàn làm phim Đài Truyền hình Việt Nam (VTV3) từ Hà Nội về La Gi, nơi anh sinh ra. Lúc này Lâm Hồng Long nghỉ hưu, nhưng coi đây là nơi trở về với tuổi thơ để sống an nhiên bên họ hàng ấm áp. Cuốn phim “Khoảnh khắc và dubai casino 88 - dubai palace dubaicasino88.bio” phác thảo cuộc đời của Lâm Hồng Long kết nối với nhiều tình tiết về bối cảnh “mẹ và con” gặp lại sau ngày giải phóng 30/4 đã trở thành một tác phẩm vô cùng cảm động. Không những về góc độ nghệ thuật mà còn như một tượng đài tình mẫu tử thiêng liêng và sức kiên cường của bà mẹ Việt Nam.

Lâm Hồng Long kể lại, ngày 6/5/1975, anh được cơ quan TTXVN phía Nam giao Dubai casino 88lx Tỷ lệ kèo trực tuyến đi Vũng Tàu để lấy tin buổi đón tiếp những cán bộ, chiến sĩ bị địch cầm tù Côn Đảo trở về. Trên đường đi, xe ô tô bị trục trặc khi đến trại Rạch Dừa là địa điểm đón tiếp bị trễ quá lâu, sân trại trống vắng tưởng chừng mất đi những giây phút quý giá trong nghề. Vừa lúc anh thấy xuất hiện một bà mẹ già vai khoác chiếc khăn rằn Nam Bộ, tay xách chiếc giỏ lát đang hớt hải từ cổng trại hối hả chạy vào, cùng lúc có một thanh niên là cựu tù mặc bộ bà ba đen như thoáng chút chần chừ rồi ngã vào người mẹ và thốt lên “Con đây má ơi! Con còn sống đây…”, lẫn trong tiếng khóc. Lâm Hồng Long vừa bấm máy liên tục và không sao kềm chế nổi những giọt nước mắt của mình đang chảy trên má…

Mãi đến hơn hai mươi năm sau, Lâm Hồng Long mới có dịp gặp lại hai mẹ con - người trong ảnh. Anh Lê Văn Thức sinh năm 1941, trước đó hoạt động tình báo cho cách mạng trong sắc phục của một sĩ quan Việt Nam Cộng hòa, nhưng bị lộ phải ra tòa án quân sự địch Vùng 4 Chiến thuật mở tại Mỹ Tho nhận mức án tử hình. Nhân dịp Lâm Hồng Long cùng đoàn làm phim VTV3 về Bến Tre là quê hương của Lê Văn Thức và mẹ là bà Trần Thị Bính, lúc này đã tuổi 90. Anh Thức nhớ lại, khi đọc Báo Nhân Dân mới biết đến bức ảnh chụp hai mẹ con và đã trân trọng lưu giữ tờ báo này… Từ khi bức ảnh trở nên nổi tiếng trên báo chí, anh rất mong gặp được tác giả nhiều lắm. Gia đình anh Thức có người chị ruột bị địch bắn chết và mất xác; gia đình gặp nhiều đau khổ, hy sinh trong kháng chiến. Lớn lên anh vượt qua cảnh nghèo, học đỗ tú tài I nhưng vẫn bí mật tham gia công tác cách mạng. Sau đó Dubai88 hiện đang mở được xếp hạng cao nhất binh vận khu ủy Trung Nam Bộ (Khu 8) vận động anh theo học khóa sĩ quan trừ bị Thủ Đức để có điều kiện hoạt động cho yêu cầu đang cần. Ra trường là sĩ quan của một sư đoàn bộ binh, thời gian này, anh Thức đã liên lạc và nhận Dubai casino 88lx Tỷ lệ kèo trực tuyến từ Ban Binh vận Khu 8, tiếp tục Dubai casino 88lx Tỷ lệ kèo trực tuyến nội tuyến, nhất là trong cuộc tiến công Mậu Thân 1968… Sau đó, gặp sự cố trong đường dây liên lạc và bị bại lộ dẫn đến bản án tử tù với anh Lê Văn Thức về tội hoạt động nội tuyến, mang số tù 268 cùng chung trại giam ở Côn Đảo có Lê Quang Vịnh, Lê Hồng Tư, Lê Minh Châu… Gian khổ, khắc nghiệt của một tử tù, anh có thể chịu đựng nhưng trong lòng không hết xót xa cho nỗi đau âm thầm của mẹ khi bị dư luận, chòm xóm dèm pha, lên án với một gia đình có truyền thống cách mạng mà sinh ra đứa con là anh, nhẫn tâm cầm súng chống lại lý tưởng của gia đình… Khó mà phân giải được!

Nhân cách nghệ sĩ làm thăng hoa tác phẩm

Giải thưởng về Văn học Nghệ thuật Hồ Chí Minh lần thứ I (1996) là phần thưởng cao quý nhất đối với sự gắn bó đời phóng viên nhiếp ảnh của Lâm Hồng Long. Hai bức ảnh được xét chọn, ngoài bức “Mẹ và con ngày gặp mặt” còn có bức “Bác Hồ bắt nhịp bài ca kết đoàn”… Mỗi bức có riêng một hoàn cảnh ra đời, trong thoáng chốc xuất thần đều mang dấu ấn dubai casino 88 - dubai palace dubaicasino88.bio của đất nước và hội tụ, kết tinh ý nghĩa thiêng liêng, đậm tính nhân văn, kiêu hùng của dân tộc… Theo Lâm Hồng Long nhớ lại, bức ảnh “Bác bắt nhịp bài ca kết đoàn” đó là dịp dạ hội mừng đại hội Đảng lần thứ III thành công tại công viên Bách Thảo Hà Nội (1960). Khi Bác Hồ lên bục nhạc trưởng, cầm đũa chỉ huy để bắt nhịp bài ca Kết đoàn, cùng lúc các phóng viên chen nhau tìm vị trí để bấm máy. Nhưng lúc này anh ở vào vị trí khó vì Bác đang ở tư thế nhìn về phía dàn nhạc và người dự, nếu anh bấm máy thì chỉ được ở hướng sau lưng Bác thôi. Thế nhưng may mắn lại đến, đoạn cuối bài ca “kết đoàn…”, tình cờ Bác nghiêng người quay nhìn về phía sau, ngay lúc ống kính anh đang chờ. Vậy là kịp bấm máy. Chiếc máy hiệu Rolleiplex gắn đèn flash Braun, mở khẩu độ F5,6, tốc độ chụp 2/50 giây và chỉ một kiểu phim 6x6 cm - kiểu duy nhất bấy giờ đã ghi đầy đủ phong thái phúc khí của Bác với chiếc áo lụa trắng sáng lên trong tư thế chỉ huy, nổi bật tính cách vĩ đại khi trên tay Bác là chiếc đũa bắt nhịp hòa quyện vào lời ca, tiếng nhạc… Những nụ cười rạng rỡ của nhạc công, những bóng đèn lung linh như sao trời. Đây là bức ảnh đặc trưng giữa một không gian đầy cảm xúc và có ý nghĩa với thời gian.

Trong những ngày cuối đời, Lâm Hồng Long gần như dành hết thời gian với mảnh đất La Gi nơi anh sinh ra. Tôi thường gặp anh với chiếc máy ảnh rong ruổi tận đồng quê, làng biển Kê Gà, Cù Mi, Núi Cú… như lưu giữ lại những ký ức một thời hồn nhiên… Sự nghiệp cống hiến cho đất nước, anh có quyền tự hào với những bức ảnh ấn tượng về thời khắc sự kiện dubai casino 88 - dubai palace dubaicasino88.bio một cách sống động, chân thật. Ở Phan Thiết và La Gi ngày nay, mỗi nơi đã có con đường mang tên Lâm Hồng Long… Chừng đó, với một đời người với sự khiêm nhường vốn có và trong nhân cách sống của anh, là quá đẹp. Sinh năm 1925 và trở về cát bụi ở tuổi 72 (1997), Lâm Hồng Long đã để lại cho đời những bức ảnh có giá trị dubai casino 88 - dubai palace dubaicasino88.bio, những biểu tượng hào khí, lan tỏa tính nhân văn.