Hải quân Iran tái triển khai tàu ngầm lớp Kilo Đề án 877EKM tại vùng Vịnh

Trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại khu vực Trung Đông, Hải quân Iran vừa tái triển khai hoạt động của ít nhất một tàu ngầm lớp Kilo thuộc Đề án 877EKM. Đây là loại vũ khí chiến lược có khả năng tác chiến dưới mặt nước đáng gờm, đặc biệt hiệu quả trong môi trường thủy văn phức tạp của Vịnh Ba Tư và biển Ả Rập.

Sức mạnh công nghệ 'Hố đen biển sâu'

Hải quân Iran hiện biên chế 3 tàu ngầm lớp Kilo (biến thể xuất khẩu Đề án 877EKM) gồm các tàu Tareq (901), Noor (902) và Yunes (903), được mua từ Nga vào đầu thập niên 1990. Điểm nổi bật nhất của dòng tàu ngầm diesel-điện này là khả năng vận hành cực tĩnh, khiến hệ thống sonar thụ động của đối phương rất khó phát hiện.

Thân tàu được thiết kế theo hình giọt nước tối ưu hóa thủy động lực học. Đặc biệt, bề mặt vỏ tàu được phủ lớp ngói cao su hấp thụ sóng âm, giúp giảm thiểu tiếng ồn phát ra từ máy móc bên trong và giảm khả năng phản xạ sóng sonar chủ động từ tàu săn ngầm đối phương.

Khi lặn bằng động cơ điện sử dụng hệ thống pin năng lượng, tín hiệu thủy âm của tàu lớp Kilo rất mờ nhạt, thường bị lẫn vào nhiễu thủy văn tự nhiên. Chính đặc tính này đã khiến giới quân sự Mỹ và NATO đặt cho nó biệt danh "Hố đen biển sâu".

Hỏa lực và khả năng nâng cấp nội địa

Về trang bị vũ khí, tàu ngầm Kilo 877EKM sở hữu 6 ống phóng ngư lôi cỡ 533mm. Cơ số vũ khí mang theo bao gồm 18 ngư lôi hạng nặng hoặc 24 quả thủy lôi. Các chuyên gia phân tích cho rằng Iran đã thực hiện các đợt nâng cấp nội địa để tích hợp khả năng phóng tên lửa hành trình chống hạm và tên lửa hành trình tấn công mặt đất từ dưới nước.

Ngoài khả năng tấn công trực diện, tàu ngầm lớp Kilo còn có năng lực rải thủy lôi bí mật. Đây được xem là quân bài chiến lược giúp Iran có thể phong tỏa các điểm nghẽn hàng hải như Eo biển Hormuz trong trường hợp xảy ra xung đột quy mô lớn.

Ưu thế tuyệt đối tại vùng nước nông

Hiệu quả của tàu ngầm Kilo được phát huy tối đa tại Vịnh Ba Tư, nơi có độ sâu trung bình chỉ khoảng 50m. Trong môi trường nước nông và ồn ào bởi giao thông hàng hải dày đặc, các tàu ngầm diesel-điện nhỏ gọn có lợi thế hơn hẳn so với tàu ngầm hạt nhân cỡ lớn của phương Tây.

Tàu ngầm Kilo có thể thực hiện chiến thuật "rình mồi" bằng cách nằm im dưới đáy biển, tắt toàn bộ động cơ và chỉ duy trì năng lượng pin tối thiểu. Ở trạng thái này, cấu trúc tàu gần như hòa nhập với địa hình đáy biển, khiến các hệ thống quét sonar của đối phương dễ nhầm lẫn với các vật thể tự nhiên như đá ngầm.

Mặc dù đã có hơn 30 năm tuổi đời và đối mặt với những khó khăn về phụ tùng thay thế cũng như công nghệ pin cũ, hạm đội tàu ngầm Kilo của Iran vẫn là một lực lượng răn đe đáng kể. Sự hiện diện của chúng buộc đối phương phải huy động nguồn lực săn ngầm lớn, gây tiêu tốn chi phí và làm chậm nhịp độ tác chiến của các biên đội tàu mặt nước.