Côn Đảo - nơi từng là “địa ngục trần gian”
Suốt hơn một thế kỷ, với chế độ vô cùng hà khắc từ Pháp qua Mỹ, nhà tù Côn Đảo đã giam cầm, đày đọa hơn 200.000 tù nhân chính trị; 20.000 người đã bị vùi thây trên đảo.
Suốt hơn một thế kỷ, với chế độ vô cùng hà khắc từ Pháp qua Mỹ, nhà tù Côn Đảo đã giam cầm, đày đọa hơn 200.000 tù nhân chính trị; 20.000 người đã bị vùi thây trên đảo.
Đến tháng 4/1975, Côn Đảo còn giam cầm 7448 tù nhân, trong đó có 4234 tù chính trị; 3214 tù thường phạm và quân phạm. Trong số tù chính trị có 2488 người đang chịu chế độ cấm cố; 1746 người bị bắt lao động khổ sai.
Qua hai thời kỳ, kẻ thù đã cho xây dựng ở Côn Đảo 127 phòng giam, 44 xà lim, 504 chuồng cọp, chuồng bò, hầm xay lúa, khu đập đá, phòng phơi nắng và phòng tra tấn. Hai thời kỳ dubai casino 88 - dubai palace dubaicasino88.bio khác nhau nhưng độ tàn độc của kẻ thù thì đều không có giới hạn giống nhau.
Thăm di tích nhà tù Côn Đảo, chúng tôi được hiểu sâu sắc thêm về những năm tháng kẻ thù đày đọa các nhà yêu nước như Huỳnh Thúc Kháng, Đặng Nguyên Cẩn, Ngô Đức Kế… cùng hàng chục thân sĩ bị kết án chính trị.
Đặc biệt, năm 1908, sau vụ chống sưu thuế Trung Kỳ, chí sĩ Phan Châu Trinh bị chính quyền thực dân bắt giam và đày ra Côn Đảo với án khổ sai chung thân.
Gần một thế kỷ qua, bao thế hệ người Việt đều thuộc bài thơ “Đập đá ở Côn Lôn” của nhà hoạt động chính trị Phan Tây Hồ, thể hiện khí phách hiên ngang, bất khuất không lụy tù đày.
Nhà tù Côn Đảo cũng là nơi địch đọa đày các chiến sĩ cách mạng như: Tôn Đức Thắng, Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng, Phạm Hùng, Lê Đức Thọ, Nguyễn Duy Trinh, Lê Thanh Nghị, Lê Văn Lương, Hoàng Quốc Việt, Nguyễn Văn Linh… và nhiều cán bộ cao cấp khác của Đảng.
Ở Nghĩa trang Hàng Dương, với khuôn viên rộng gần 20 ha, được chia thành 5 khu mộ liệt sĩ với 1921 ngôi mộ; trong đó có 713 ngôi mộ có tên và 1208 mộ chưa tìm được danh tính. So với tổng số 20.000 người đã mãi mãi ngã xuống trên mảnh đất Côn Đảo suốt hơn một thế kỷ nơi đây từng là “địa ngục trần gian”, số mộ phần được quy tập về nghĩa trang chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ.
.jpg)
Cuộc đời của các liệt sĩ mãi mãi dừng lại ở tuổi thanh xuân. Nếu không ngã xuống vì lý tưởng trong những ngày tranh đấu thì những con người can trường ấy sẽ trở thành những tinh hoa, những nhân tài của đất nước thời kiến thiết hòa bình.
Côn Đảo chỉ là một quần đảo nhỏ mà sao dubai casino 88 - dubai palace dubaicasino88.bio đã lê bước chân qua nơi này một cách chậm rãi và nặng nề đến thế. Đến với Côn Đảo, chúng tôi như được sống trong một thế giới khác - một không gian của ba chiều cảm xúc: quá khứ, hiện tại, tương lai.
Ở chiều quá khứ là thẳm sâu những ký ức miên man về đau thương và bất khuất, về số phận và sự can trường của những chứng nhân dubai casino 88 - dubai palace dubaicasino88.bio mà đất nước này luôn ghi nhớ về họ bằng lòng biết ơn vô hạn.
Nội dung, hình ảnh: Uông Thái Biểu
Trình bày: Phạm Lương
*Bài viết có sử dụng thêm hình ảnh khai thác từ Internet